Yetişkin DEHB Testi (ASRS-6)
Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen ASRS-6, yetişkin DEHB için altın standart tarama aracıdır. DSM-IV kriterlerinden türetilmiştir.
Bu test bir tanı aracı değildir; yalnızca öz-değerlendirme amacıyla sunulmuştur. Kesin bir değerlendirme için bir klinik psikolog veya psikiyatrla görüşmenizi öneririz.
Kessler, R. C., Adler, L., Ames, M., Demler, O., Faraone, S., Hiripi, E., ... & Walters, E. E. (2005). The World Health Organization Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS): A short screening scale for use in the general population. Psychological Medicine, 35(2), 245–256.
Türkçe geçerlilik: Doğan, S., Öncü, B., Varol-Saraçoğlu, G., & Küçükgöncü, S. (2009). Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS-v1.1): Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliği. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 10(2), 77–87.
Orijinal yayına gitDikkat Eksikliği Testi hakkında
Yetişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çoğu kişide çocuklukta başlayan ama yaşam boyu sürebilen nöro-gelişimsel bir durumdur. Yetişkinlerde DEHB sıklıkla atlanır — çünkü hiperaktivite çocukluktakine benzer fiziksel taşkınlık şeklinde değil, içsel huzursuzluk ve odaklanma güçlüğü olarak görünür. Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen ASRS-6 (Adult ADHD Self-Report Scale), yetişkin DEHB taraması için altın standart araçtır.
Yetişkin DEHB testi ne ölçer?
ASRS-6, DSM-IV kriterlerinden türetilmiş, yetişkin DEHB için en güçlü tahmin değerine sahip altı maddeyi içerir.
Test sonucu düşük, orta veya yüksek DEHB olasılığı olarak sınıflandırılır. Yüksek skor klinik değerlendirme için güçlü bir göstergedir.
Yetişkin DEHB belirtileri
Yetişkin DEHB'de en sık görülen belirtiler:
- Detaylara odaklanma güçlüğü, dikkatsizlik hataları
- Görevleri organize etmekte zorlanma
- Uzun süreli zihinsel çabadan kaçınma
- Önemli randevu ve yükümlülükleri unutma
- Sürekli içsel huzursuzluk
- Dürtüsel davranışlar — söz kesme, sıra beklememe
- Eşya kaybetme, dikkat dağınıklığı
- Zaman yönetimi güçlüğü
- İşi yarım bırakma eğilimi
Bu test kimler için uygun?
Çocukluğunuzdan beri dikkat ve odaklanma sorunu yaşıyor, iş veya eğitim hayatınızda performans kayıpları yaşıyor, sürekli huzursuzluk hissediyorsanız bu test sizin için anlamlıdır. DEHB'nin yetişkinlikte tanı alması yaygın bir durumdur.
Sonuçlar nasıl yorumlanır?
Toplam puan 0–24 aralığındadır. 0–9 düşük, 10–13 orta, 14–24 yüksek DEHB olasılığı. 14 ve üzeri skor için kapsamlı klinik değerlendirme önemle önerilir.
Kesin DEHB tanısı sadece bir psikiyatr veya klinik psikolog tarafından klinik görüşme ve kapsamlı değerlendirme ile konulabilir.
Ne zaman destek almalısınız?
Belirtiler yaşamınızı belirgin biçimde etkiliyorsa (iş kaybı, ilişki sorunları, kronik düşük öz güven) bir uzmana başvurun. DEHB ilaç tedavisi ve bilişsel davranışçı terapi kombinasyonuyla etkili biçimde yönetilebilir.
Sıkça sorulan sorular
DEHB sadece çocukluk dönemi mi etkiler?+
Hayır. Çocukluk DEHB'sinin %60-70'i yetişkinliğe taşınır. Belirtilerin biçimi değişir ama temel zorluk (dikkat regülasyonu) devam eder.
DEHB bir zekâ sorunu mudur?+
Kesinlikle hayır. DEHB beyin yürütücü işlevlerini etkileyen nöro-gelişimsel bir durumdur; zekâ ile ilişkili değildir. Birçok yüksek başarılı kişide DEHB vardır.
İlaç olmadan DEHB tedavi edilebilir mi?+
Hafif vakalarda BDT, organizasyon koçluğu ve yaşam tarzı değişiklikleri ile yönetilebilir. Orta-şiddetli vakalarda ilaç tedavisi genellikle gerekir ve etkindir.
Yetişkin DEHB tanısı nasıl konulur?+
Bir psikiyatr veya klinik psikolog tarafından klinik görüşme, çocukluk geçmişi taraması ve yetişkinlikteki belirtilerin değerlendirilmesi ile konulur. Çoğu zaman aileden bilgi de istenir.
Dikkat Eksikliği Testi sonucunuza göre size en uygun terapi türünü keşfedebilirsiniz.
Bu sayfadaki içerik bilgilendirme amaçlıdır ve klinik tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil bir durumdaysanız 112'yi arayın.